Kavga Etmeden Tableti Nasıl Bıraktırırım?

Dijital çağda yaşıyoruz. Her yerimiz ekranlarla dolu. Teknolojinin bu denli evlerimize girmesi aslında 2000 yılından sonra baş döndürücü bir şekilde hızlandı. Sadece evlerimizde değil, iş yerlerimiz, okullar, toplu taşıma araçları, istasyonlar, AVM’ler aklınıza gelebilecek her yerde ekranlar var. Çocuklarımız bu dünyaya geldiler. Bu yüzden onlara dijital yerli diyoruz. Ancak biz bu dünyaya gelmedik, biz yetişkinle dijital göçmenleriz ve çocuklarımızın bu kadar ekran karşısında kalmalarından endişelenmemiz normal.

Fazla ekran süresi hepimiz için zararlı.

Elbette bu çağda çocukların ekran başında olmaları normal. Daha önce çocuklar için yaşlarına göre ekran başında kalabilecekleri süreyi yazmıştım. Bu süreleri geçtikleri zaman çocukların özellikle zihinsel gelişimlerini olumsuz etkilememiz mümkün. Ekran süresi için bu limitleri kavga etmeden uygulamak için de bazı yollar mevcut. Önce bir kaç konuyu açıklığa kavuşturalım.

Ekran süresi limitlerine bu kadar kafayı yormalı mıyız?

Günlük limitlere harfiyen uymak yerine o anda ekranda ne yaptıkları, nerede kullandıkları, nasıl kullandıkları ve ne zaman kullandıkları gibi unsurlara bakın. Örneğin yemek sonrası sorumluluklarını yerine getirmiş, tabletini salon koltuğunda kardeşiyle birlikte yaşına uygun bir çizgi film izlemek için kullanıyorsa çizgi filmin süresi limiti geçse de izin vermeniz iyi olacaktır. O anda elinden zorla almak yerine ertesi gün “dün sana uzun izin verdim, bu gün tablet yerine başka bir şeyle oynayabilirsin” diyebilirsiniz.

Ayrıca bazı günler dışarıda hava bozuk olabilir. O gün fazla ekrana bakarsa ertesi gün hiç bakmaz. (Not. Bu yazı 2020 pandemi döneminde güncellenmiştir. Böyle dönemlerde ekran süreleri 2 katına çıkabilir.)

Tüm uygulamalar onları daha fazla ekranda tutmak için tasarlanmıştır.

Gerçekten tabletlerde tüm uygulamalar bizi daha fazla ekranda tutmak için tasarlanır. Bu nedenle çocuğunuz için özellikle küçük yaşlarında, onu ekrana yapıştıracak uygulamalar yerine daha uygun olanlarını seçmeyi denemelisiniz. Böylece çocuk ekran süresini daha olumlu kullanabilir.

0~5 Yaş Çocuklarda süre kavramı yoktur.

Bu nedenle çocuklarınıza tableti bırakmaları için uyarı verirken “5 dakika sonra bırak” gibi süre vermekten kaçının. Bunun yerine:

  • Bir kum saati alabilirsiniz.
  • “Oyunun o seviyesini atlayınca bırakacaksın” ya da
  • “Çizgi filminin o bölümü bitince tabletini bana getir”

Gibi çocuğun anlayabileceği daha somut kavramlar oluşturun.

Neden süre limiti koyduğunuzu anlatın

Ekran süresi limitlerinin neden gerekli olduğunu onlara anlatın. Bu limitleri, yukarıda açıkladığım sebeplerle esnetebilir ancak ertesi gün hiç vermeyerek eşitleyebilirsiniz. Elbette sizin de onlara örnek olmanız gerekir.

Masa oyunları oynayın.

Bu size de iyi gelecektir. Hem çocuğu ekrandan başka bir yere yöneltmiş olacaksınız hem de:

  • İlişkilerinizi güçlendirirsiniz.
  • Ekran süresini azaltmış olursunuz.
  • Zihinsel ve motor becerilerine katkıda bulunursunuz.
  • Dijital bağımlılığın önüne geçmiş olursunuz.

İyi dijital alışkanlıklar edinin.

“İyi dijital alışkanlıklar ne demek?” diye sorabilirsiniz. İşte size bir kaç örnek:

  • Günde bir saat teknolojisiz süre yaratın.
  • Havanın güzel olduğu günler yeşil alan süreleri yaratın.
  • TV ve medyayı ortak kullanın. Hepinizin birlikte izleyebileceği içerikleri seçin.
  • Bittikten sonra birlikte izlediklerinizi konuşun. Yarın ne izleyeceğinizi kararlaştırın.
  • Yatak ve çocuk odalarında teknoloji bulundurmayın. Siz de telefonlarınızı salonda bırakarak yatın.

Bu gün sizlere kısa ipuçları vermeye çalıştım. “Bu kadar kolay olamaz” demeyin. Eğer bu önlemleri alıp belli bir süre uygulayabilirseniz, hem çocuğunuzun hem de sizin daha sağlıklı ve mutlu olduğunu görebileceksiniz.