Çocuğumuzu Zararlı İçerikten Nasıl Koruruz?

Bana en çok sorulan soru bu… “Çocuğumuzu zararlı içerikten nasıl koruruz?” Günümüzde hemen her ebeveyn çocuğunun zararlı içeriğe ulaşmasından ve bu içeriklerin onu olumsuz etkilemesinden endişeleniyor. Çok da haklılar. Bugün bir çocuk eline tableti alıp, örneğin YouTube’da video izlerken 3~4 adım sonra uygunsuz içeriğe ulaşabiliyor.

Zaralı içerik nedir?

Her şeyden önce zararlı (ya da uygunsuz) içeriğin tanımını yapmalıyız. Zararlı içerik, çocuğun yaşı veya gelişimi için uygun olmayan her türlü içeriğe verilen addır. Aşağıda sayacağım başlıklar uygunsuz ya da zararlı içeriğe örneklerdir.

  • Yaş etiketi çocuğun yaşına uygun olmayan oyunlar.
  • Yaş etiketi ve türü açısından çocuğun yaşına uygun olmayan film ve TV dizileri
  • Şiddet, cinsellik, madde kullanımı, işkence ve/veya küfür içerikli bilgisayar oyunları
  • Şiddet, cinsellik, madde kullanımı, işkence ve/veya küfür içerikli videolar
  • Başkalarına hakaret etme, küçük düşürme ve alaya alma üzerine kurulmuş videolar.
  • Küfür, siyaset, spor, şiddet, kıskançlık, cinsellik ya da madde kullanımı içeren sosyal medya paylaşımları
  • Irkçılık ve cinsiyetçilik içeren, video, görsel ve yazılı paylaşımlar.
  • Hayvanlara şiddet veya işkence uygulayan çizgi film, oyun ya da videolar.
  • Kumar, madde kullanımı ve sekse özendiren oyun, görsel ve videolar.
  • Küfür, cinsellik, nefret, alay etme ve küçük düşürme içeren mesajlar.

Yazdıklarımın dışında buraya hatırlayıp koyamadığım ya da ileride çıkabilecek her tür içerik platformunun yayımladığı, çocuk için uygun olmayan içerikleri de unutmamalısınız.

Zararlı içeriği engellemenin yolu var mıdır?

Çoğu anne baba çocuğunun zararlı içeriğe YouTube ile ulaşabildiği gibi yanlış bir düşünceye kapılıyor. Evet YouTube, içerik kısıtlamanın zor olduğu ve bir çocuğun bile basit bir araştırmayla porno içeriğe ulaşabileceği bir ortam. Ancak zararlı ya da uygunsuz içerik sadece YouTube’da yok. Yukarıda da saydığım gibi, bilgisayar oyunlarından tutun da metin mesajlarına kadar her mecrada uygunsuz içerik bulunabilir. Burada önemli olan içeriğin çocuğun yaşına ve gelişimine uygun olup olmadığıdır. Özetle uygunsuz ya da zararlı içerik çocuğa her yoldan ulaşabilir.

Yukarıda açıkladığım nedenle, çocuğun uygunsuz içeriğe ulaşmasını engellemek neredeyse imkansızdır. YouTube için VideoBlocker kullanır, Twitter’da “sessize al” seçeneğini işaretlersiniz. Ama çocuk bir şekilde destursuz bir akrabanızın tuttuğu takımla ilgili gayet uygunsuz bir paylaşımını pekala görebilecektir. Bu nedenle bana “zararlı içeriği nasıl engellerim?” diye sorduğunuzda çoğunlukla “çocuğunuzla birlikte” cevabını veriyorum.

Zararlı içerikle mücadelede en etkili yöntem “çocuğunuzla birlikte” davranmaktır!

Ben buna zararlı içeriğin yerine yararlısını koyarak, çocuğunuza doğru dijital alışkanlığı kazandırma yöntemi diyorum.

  • Bilgisayar oyunu oynamak
  • YouTube İzlemek
  • Dizi, film ve belgesel izlemek
  • İnternet’te araştırma yapmak
  • Sosyal medya paylaşımları yapmak

gibi şeyleri başlangıçta çocuğunuzla birlikte yapın. Onunla birlikte müzik videoları açın, belgeseller izleyin. Çocuğunuzla birlikte izleyebileceğiniz yığınla güzel belgesel, birlikte oyun oynayabileceğiniz çok eğlenceli ve öğretici oyun mevcut. Bunları benim Instagram profilimde ya da benzer hesaplarda tavsiyeler veren kişilerden öğrenebilirsiniz.

Bu eylemleri yaparken karşınıza uygunsuz bir içerik çıkabilir. Bunu çocuğunuzla konuşup, karşısına çıkan içeriğin neden onun için uygun olmadığını anlatmalısınız. Böyle böyle çocuk hangi içeriğin faydalı hangisinin kendisi için uygun olmadığını öğrenmeye başlayacaktır. Zamanla çocuğunuzun ne kadar doğru dijital alışkanlıklar edindiğini göreceksiniz.

Size bir örnek vererek bitirmek istiyorum. Geçen hafta Instagram hesabımda çocuklar için hem eğlenceli hem de eğitici oyun tavsiyeleri yaptım. Bir anne “çok sağ olun. Sayenizde çocuğumu Brawl Stars oyunundan kurtardım!” dedi. Çocuklar siz rehber olursanız daha güzel bir oyunu elbette seçerler. Ama siz ilgilenmezseniz arkadaşından duyduğu ilk oyunu yükler.

Umarım yardımcı olabilmişimdir. Sevgiyle kalın. Sağlıklı günler dilerim.