Prof. Gelengül Haktanır’ın “Çocuklarımız ve Biz” Seminerinden Notlar

Cumartesi sabahı Ela’nın okulu Bilnet Yenimahalle kampüsünde sayın Prof. Dr. Gelengül Haktanır hanımefendinin “çocuklarımız ve biz” konulu seminerine katıldım. Hem okul öncesi hem de 18 yaşına kadar çocuk saydığı tüm yaş grupları için harika bir sunum yaptı hocamız. Bu seminerde alabildiğim notları sizlerle paylaşmak istedim.

Prof. Dr. Gelengül Haktanır kimdir?

1959 Muş doğumlu olan Haktanır, 1976’da AÜ’nde başladığı Ankara serüvenini 40 yıl sürdürmüş, “Okul Öncesi Eğitimi” uzmanı bir profesördür. 1984’de AÜ Ev Ekonomisi Y.O. Çocuk Gelişimi Anabilim Dalına Araştırma Görevlisi olarak atanmıştır. 1994 yılında aynı bölümde Yardımcı Doçentlik Kadrosuna atanmış, 1997’de Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Alanında Doçentlik Unvan ve Yetkisini almıştır.

1998 yılından itibaren Dünya Erken Çocukluk Eğitimi Teşkilatının (Organisation Mondiale Pour L’Education Prescolaire – OMEP) Milli Komitesi olan “Türkiye Okul Öncesi Eğitimini Geliştirme Derneği – TOÖEGD” nin başkanlığı, 2002 yılından itibaren AÇEV Erken Çocukluk Eğitimi Danışma Kurulu Üyeliği, 2011 yılından itibaren TEMA Vakfı ile TOÖEGD tarafından hazırlanarak tüm ülkede gönüllü okul öncesi öğretmenleri tarafından uygulanmakta olan“ Minik TEMA Çevre Eğitimi Programı”nın Hazırlama ve Bilimsel Danışma Kurulu Üyeliği ve 2015 yılından itibaren de TEMA Vakfı Bilim Kurulu Üyeliği görevlerini sürdürmektedir.

Sayın hocamın buraya yazmakla bitiremeyeceğim bir çok görevlerini de devam ettirdiğini söylemeliyim. Seminer 09:30’da başlayacak olmasına rağmen, kendisi çok daha erken gelmiş, okul öğretmenleri ile hazırlıklarını yapmış ve zımba gibi karşımıza çıktı.

Her şeyin temelinde eş sevgisi var…

Konu çocuklar olmasına rağmen birinci kural aileyi oluşturan temelin yani anne babanın birbirini sevmesi olmazsa olmaz kaideymiş. Anne ve babanın birbirlerine sevgiyle bağlı olması, hayatı müşterek yaşayabilmeleri, inişleri çıkışları birlikte atlatabilmeleri ve ne koşulda olursa olsun el ele olabilmeleri çocuklarımızın gelişimi için bir numaralı etkenmiş.

Kabulü yüksek beklentileri düşük tutun!

Hocamızın aklımda kalan en önemli söylemlerinden biri de buydu. Çocuklarımız hakkında yüksek beklentilerin düşük kabul getirdiği. Halbuki beklentilerimizi ne kadar az tutarsak kabulümüz o kadar yüksek olur ve çocukların potansiyelinin ortaya çıkmasında bu çok önemlidir. Bütün çocuklar mühendis, doktor, robotik uzmanı, dahi programcı veya lider olamaz. Ressam, müzisyen, tarihçi, ekonomist ya da başka sözel bir başarı mutlaka gösterecektir. Hepsi kabulümüzdür, kıyaslama yok!

Bağlanmak iyi, bağımlılık kötü!

Çocukların anne ve babalarıyla güzel bir bağ kurması, onlara bağlı olması kadar sağlıklı ve iyi bir şey yoktur. Ama size bağımlı olmaları kötü. Yani 15 yaşında çocuk yemek yemek için hala sizi beklememeli, ya da ayakkabılarını sizsiz de bağlayabilmeli. Çocuklar size bağımlı olmayacaklar. Hepsini bir balon olarak kabul edersek, ipler bizde olacak, yaşları büyüdükçe ipler uzayacak ve bağları gevşetilecek. Ama 60 yaşında bile bu ipler koparılmayacak!

“Paramız yok” değil “gerek yok” deyin!

Çocuklar ben-merkezcidir, her şeyi ister. Almamak için “paramız yok” demeyin, “buna gerek yok” deyin. O zaman kendisi de para sahibi olunca “artık param var her şeyi alabilirim” düşüncesi yerine kendine “bunu almama gerçekten gerek var mı?” diye sorabilir. Böylece 40 yaşına gelmiş kızınızın kredi kartı borçlarını kapatmak zorunda kalmazsınız.

Onların yelkenine rüzgar olun!

Her çocuğun ortaya çıkmayı bekleyen bir potansiyeli vardır. Kendi ego yelkenlerinizi çocuğun önünde şişirirseniz onların rüzgarını kesmiş olursunuz. Bırakın yelkenleri rüzgarla dolsun.

Aklımda kalan kısa kısa notlar…

  • Kabulü artır, beklentiyi düşür
  • Çocuk “cinguguk” da olabilir “yelloz” da, karışmayın!
  • “Kabul” ve “izin” mükemmel çocuk yetiştirmenin sırrıdır.
  • Sınırları olması gerekiyor.
  • Başkalarıyla kıyaslamak yok!
  • Zamanının %60’ını dışarıda geçirmeli!
  • Bağlanmak iyi, bağımlılık kötü.
  • Temel değerleri öğretin!
  • Ambalajı hışırdayan şeyleri yedirmeyin!
  • Avmleri kastederek “Mal mal” gezinmeyin. (Gülüşmeler) Dışarıda birlikte vakit geçirin.
  • Çocuğun ufaklığı ile yetişkinliği arasında hayal edemeyeceğiniz farklar olacak lütfen şimdiden kıyaslamayın!
  • Çocuk yanınızda uyumasın! sizin de haklarınız var!

“Söylediklerinize dikkat edin; düşüncelere dönüşür… Düşüncelerinize dikkat edin; duygularınıza dönüşür… Duygularınıza dikkat edin; davranışlarınıza dönüşür… Davranışlarınıza dikkat edin; alışkanlıklarınıza dönüşür… Alışkanlıklarınıza dikkat edin; değerlerinize dönüşür… Değerlerinize dikkat edin; karakterinize dönüşür… Karakterinize dikkat edin; kaderinize dönüşür.”

Gandhi

Aldığım notlar ve aklımda kalanlar bunlar. Değerli hocamıza bilgileri için çok çok teşekkür ediyorum. Hepinize iyi haftalar dilerim…